Featured Video Play Icon

Daha iyi fotoğraf çekmek için… Film izleyin! Matrix’ten 9 kompozisyon kuralı

Hepimiz daha iyi fotoğraflar çekmek istiyoruz. Bunun için daha iyi görmeyi öğrenmemiz lazım. Peki gözümüzü nasıl eğitebiliriz? Bugüne kadar pek çok farklı yöntem duymuş veya denemiş olabilirsiniz ama ben size gözünüzü eğitmek için bambaşka bir yol önereceğim: bol bol film izleyin! Gelin size filmler yardımıyla nasıl daha iyi görebileceğinizi göstereyim.

Evet, bol bol film izleyin. Ama gerçekten, görmeye çalışarak izleyin. Biz film diyoruz ama İngilizce’de “motion picture” da deniyor, yani hareketli resimler. Aslında her saniye bize 24 tane fotoğraf karesi gösteriliyor. E bundan iyi eğitim mi olur? Hem de hızlandırılmış eğitim.

Şimdi size çok sevdiğim klasik bir bilim kurgu filminden, 99 yapımı Matrix’ten bir sahne göstereceğim ve bu sahne üzerinden fotoğrafta kompozisyon tekniklerini inceleyeceğiz.

İlk kuralımız “Rule of thirds (üçler kuralı)”

1

Ekranı yatayda iki ve dikeyde iki çizgiyle üçer parçaya böldüğünüzü hayal edin. Sonrasında fotoğraftaki önemli nesneleri, bakanların gözünü yönlendirmek istediğiniz bölümleri bunların kesişimine veya üzerine düşürün. Bu çizgiler ve noktalar, kompozisyonumuzun temelini oluşturuyor.

Seçtiğim sahne tümüyle beyaz bir odada geçtiği için kompozisyon kuralları ve tekniklerini görmemiz çok daha kolay olacak.

Fotoğrafınızda bir kişi mi var? Onu çizgilerden birinin üstüne yerleştirmeyi deneyin. Göze çok daha estetik gözükecektir.

2

Tam bu noktada ikinci kompozisyon tekniğinden bahsedebiliriz: “Lead room (birebir tercümesi olmasa da buna bakış boşluğu diyebiliriz)”. Yani karakterin bakmakta olduğu yönde oluşturulan kasıtlı boşluk.

Üçler kuralına göre bu karakter sağdaki çizginin üstüne de yerleştirilebilirdi ama zaten o yöne baktığı için bilinçli olarak boş bırakılmış, soldaki çizgiye yerleştirilmiş.

Bunun tersi de mümkün elbette.

Bu arada iki karakterden bu sahnede baskın olanı soldaki. Dolayısıyla yüzünün sağ tarafını görüyoruz. Bu da bilinçli bir kompozisyon tercihi. Birisini kahramanlaştırmak isterseniz onu kompozisyonun soluna taşıyın ve sağ tarafında bakış boşluğu oluşturun.

3

Sıra geldi üçüncü kompozisyon tekniğine: “Simetri”

Ekranın tam ortasından bu kez dikey bir çizgi çizdiğimizde kompozisyondaki elemanlarımız bu çizginin etrafına simetrik bir denge içinde yerleştirilmiş. Aslında simetri başta söylediğimiz “üçler kuralı”nın çoğu zaman alternatifi olsa da bu sahnede iki teknik bir arada başarıyla kullanılmış.

Aynı anda hem simetriyi hem de üçler kuralını görebiliyoruz.

4

Burada gördüğümüz şey “Framing (çerçeveleme)”.

Fotoğraftaki nesneleri ortamdaki doğal başka bir nesnenin içine yerleştirerek çerçeveleyin. Burada bir TV ekranı kullanılmış. Ama siz bunun için fotoğrafınızı çekeceğiniz kişiyi bir kapı ya da pencere içine yerleştirerek çerçeveyebilirsiniz.

5

Eğer fotoğrafçılığınızı geliştirmek istiyorsanız çektiğiniz nesneye yaklaşın derler. Kompozisyon diliyle “Fill the frame (çerçeveyi doldur)” diyebiliriz.

Nesneye yaklaşırsanız ne olur? Doğal olarak onu daha yakından tanırız. Adeta iç dünyasını keşfetmeye başlarız. Bu planda sadece çerçeve doldurulmakla kalmamış altıncı bir kompozisyon tekniği daha kullanılmış.

6

“Diagonal lines (çapraz çizgiler)” bir fotoğrafa dinamizm ve hareket duygusu ekler. Burada karakterin iç dünyasındaki hareketlilik, “gerçeklik kavramı”nı yeniden tanımlarken yaşadığı devinimi hissedebilmemiz için düz bir kompozisyondan çok daha etkili bir tercih olmuş.

Hemen arkasından gelen “çerçeveyi doldurun” tekniğinin uygulandığı karede çapraz çizgilerin kaybolup yerini düz çizgilere bırakması bu tercihin de bilinçli yapıldığını gösteriyor.

Bu sahnenin dominant-baskın karakterinin yüzünü ilk kez bu kadar yakından görüyoruz. Düz çizgiler, onun kendine güvenen karakterinin, stabil dünyasının yansıması. Yansıma demişken…

Bu kadar yaklaşmamıza rağmen karakterin gözlerini göremediğimiz için iç dünyasına giremiyoruz. Bilinçli bir mesafe konulmuş. Yakınlık içinde bir uzaklık duygusu oluşturulmuş. İşte buna da…

7

“Kontrast (zıtlık)” diyebiliriz.

Buna benzer bir başka kavrama bakalım şimdi de… Psikolojide Gestalt kuramından yola çıkarak “figure/ground (şekil zemin ilişkisi)” de kompozisyonlarda kullanılabiliyor.

8

Sahnenin başından beri bunu görmekteyiz aslında ama özellikle bu planda hem zıtlığı hem de şekil zemin ilişkisini çok net algılayabiliyoruz.

Gelelim aynı odada geçen bir başka sahneye.

9

Burada hangi kompozisyon tekniğinin kullanıldığı çok açık.

Perspektif. Tek bir noktadan çıkan çizgiler, gözümüzü yönlendirerek iki boyutlu gibi duran beyaz zemine üçüncü boyutu ekliyor.

Eğer siz de fotoğraflarınızda derinlik etkisi oluşturmak istiyorsanız, etrafınızda bu perspektif çizgilerini görmeye ve göstermeye çalışın.

Tek bir filmin sadece bir sahnesinden 9 farklı kompozisyon kuralını, tekniğini çıkarttık. Eğer filmleri siz de bu gözle incelerseniz daha pek çok şey öğrenebilirsiniz.

Öğrendiklerinizi benimle de paylaşmayı unutmayın. Yorumlarınızı veya en azından bu tekniği beğenip beğenmediğinizi belirtirerek daha sonra yapacağım videolarda beni yönlendirebilirsiniz.

Daha iyi görebilmek dileğiyle…

“Daha iyi fotoğraf çekmek için… Film izleyin! Matrix’ten 9 kompozisyon kuralı” üzerine 5 yorum

  1. Fevkalade bilgilendirici yazilar..40 kez izledigim filmi baska bir gozle gorme imkani da buldum..cok tesekkurler…

    1. Videolarinizi ise henuz mobilde (ve musait olamadigimdan) oldugum icin izleyemiyorum. en kisa surede izleyebilmek icin can atiyorum..

  2. Merhaba Barış Bey,
    Paylaşımlarınızı heyecanla ve beğeniyle izlemekteyim. Çok güzel bir çaba içerisindesiniz, kutlarım.
    Daha iyi fotoğraf çekmek ve çok gezenin bileceği şeyler hakkındaki videolarınızı çok beğendim. Bir fotoğrafçı ve gezgin biri olarak söyleyebilirim ki, doğru tespitler ve bilgiler ile devam etmenizi diliyorum.

    Fotoğrafılık konusunda ihtiyacınız olabilecek bilgiler veya anlatımlarınızı kuvvetlendirecek fotoğraflara ihtiyacınız olursa, eposta ve web site bilgilerim form bilgisinde yer almaktadır.
    Destekçiniz, hayranınız ve takipçiniz PhotosFromWorld 🙂

    Saygılarımla,

  3. selamun aleykum baris abi ben seni cok severiyorum adobe preimer pro derslerini hepsini izledim after effect derslerini rica etsem onlarida ceker misin canin sag olsun simdiden tesekkurler

Bir Cevap Yazın