Güney Kutbu'nda buzun 1,5 kilometre altına gömülü IceCube dedektörü, uzaydan gelmiş olabilecek bir nötrino yakaladığında dakikalar içinde dünyadaki gözlemevlerine alarm gönderiyor. Bu haritayı o alarmları canlı izlemek için hazırladım.
Bu sayfayı açtığınızdan beri başparmağınızın tırnağı kadar bir alandan 0 nötrino geçti. Çoğu Güneş'ten geliyor; haritadaki kırmızı noktalar ise uzaydan gelmiş olabilecek, çok daha nadir ve yüksek enerjili olanlar.
Gökyüzü galaksimizin içinden görüldüğü gibi açıldı: Samanyolu ortadaki yatay bant, galaksinin merkezi tam ortada. Her kırmızı nokta, IceCube'un bir nötrinonun geldiği yönü hesapladığı yer; çevresindeki halka da bu hesabın belirsizliği. Nötrino yüzde 90 olasılıkla halkanın içinden geldi. Çoğu halka gökyüzünde dolunayın birkaç katı genişliğinde. Nötrino Dünya'nın içinden bile geçebilir; dedektör onu, buzla çarpıştığı nadir anda bıraktığı ışık izinden tanıyor.
Her alarm uzaydan gelmiyor; bazıları atmosferde kozmik ışınların ürettiği sıradan nötrinolar. IceCube bu yüzden her alarm için bir uzaydan gelme olasılığı veriyor. Bu olasılık Altın alarmlarda ortalama yüzde 50'nin, Bronz alarmlarda yüzde 30'un üstünde; haritada Altın alarmların noktası biraz daha iri. Enerji teraelektronvolt (TeV) cinsinden; kıyas için, Büyük Hadron Çarpıştırıcısı protonları 6,8 TeV'e çıkarıyor.
Bandın ortasındaki kızıllık, IceCube'un 2023'te yayımladığı bir çalışmadan geliyor. O çalışma, uzak galaksilerin yanında kendi galaksimizin diskinin de nötrino yaydığını gösterdi. Bugünkü alarm sistemi ise 19 Haziran 2019'da başladı; dedektörün tamamlandığı 2011'den o güne yakalanan 232 olayı "2011-2019 arşivini göster" düğmesiyle haritaya ekleyebilirsiniz.
Sağda, bandın altında işaretli nokta ayrı bir hikâye. 22 Eylül 2017'deki IceCube-170922A alarmı, 3,7 milyar ışık yılı uzaktaki TXS 0506+056 adlı blazarın aynı günlerde parladığı noktaya düştü. Blazar, merkezindeki kara delikten jet fışkıran bir galaksi. Bir yüksek enerjili nötrinonun kaynağı ilk kez böyle gösterildi.
| Alarm | Tür | Türkiye saatiyle | Uzaydan gelme olasılığıOlasılık |
|---|---|---|---|
| Bronz | 30 Eylül 2026, 03:44 | %28 | |
| Altın | 19 Eylül 2026, 09:52 | %67 | |
| Bronz | 16 Eylül 2026, 20:33 | %29 | |
| Altın | 27 Ağustos 2026, 18:35 | %52 | |
| Bronz | 25 Ağustos 2026, 13:53 | %44 | |
| Bronz | 21 Ağustos 2026, 06:34 | %34 | |
| Bronz | 7 Ağustos 2026, 09:04 | %29 | |
| Bronz | 5 Ağustos 2026, 17:01 | %42 |
Bu harita, Francis Halzen'in Nobel'ini anlattığım İçinizden Geçen Hayalet Nobel Kazandı videosuna eşlik ediyor. IceCube'u üç yıl önce Antarktika'nın Ortasında Hayalet Parçacıklar videosunda anlatmıştım. Parçacığın kendisi için: Nötrino.