Uşakların Üstü, Aşçıların Altı: Bach’tan Beethoven’a

8 Haziran 1781. Viyana'da, bir sarayın bekleme odasındayız arkadaşlar. Kapının önünde bir adam volta atıyor. Yirmi beş yaşında, ufak tefek, çocukken geçirdiği çiçek hastalığının izleri hala yüzünde. Elinde bir dilekçe var. Haftalardır bu dilekçeyi kabul ettirmeye çalışıyor: istifa dilekçesini. Efendisinden, yani Salzburg Başpiskoposu'ndan ayrılmak istiyor. Üç kez geldi, üç kez geri çevrildi. Bugün dördüncü gelişi.

Kapı açılıyor. Ama içeri buyur edilmesi için değil. Sarayın görevlilerinden Kont Arco çıkıyor karşısına. Arco’nun unvanı baş mutfak nazırı bu arada, aklınızda tutun, birazdan lazım olacak.

Mozart: Beyefendi, lütfen ekselanslarına dilekçemi iletin. Sadece görevimden azad edilmek istiyorum. Arco: Nankör adam, kaçıncı oldu bu? Başpiskopos ekselanslarının senin gibilere ayıracak vakti yok. Defol git buradan şimdi!

Tartışma kısa sürüyor. Kont dilekçeyi almıyor. Onun yerine, genç adamın ertesi gün babasına yazdığı mektuptaki kendi ifadesiyle söyleyelim, onu "kıçına bir tekmeyle" kapıdan dışarı atıyor.

O tekmelenen adam Wolfgang Amadeus Mozart'tı arkadaşlar. Yaşayan belki de en büyük müzik dehası, bir saray görevlisinin tekmesiyle merdivenlerden yuvarlanıyor. Ve o gün Viyana'da kimse bu sahneyi skandal olarak görmedi. Çünkü sistem tam olarak böyle çalışıyordu. Müzisyen bir hizmetkardı. Hizmetkar haddini aşarsa tekmeyi yerdi.

Peki nasıl oldu da bu tablo değişti? Tekmelenen hizmetkarlar prensleri kapılarında bekleten sanatçılara dönüştü? Bu bölümde size üç kişinin hikayesini anlatacağım: bir memurun, bir kumarbazın ve bir kapı çarpanın. Ve bu bölüm boyunca duyacağınız her nota, anlattığım insanların kendi el yazısından olacak.

Bugün "bağımsız sanatçı" lafını çok rahat kullanıyoruz. Bağımsız müzisyen, bağımsız yazar, bağımsız oyun stüdyosu. Sanatçının kendi işinin sahibi olması bize doğal geliyor. Ama bu fikir doğal değil arkadaşlar. Bu fikir bir icat. Ve her icat gibi bir bedeli, bir tarihi, bir de bedelini ödeyen öncüleri var. O yüzden bu bölümde biraz müzik tarihi anlatacağım size, ama aslında anlatacağım şey bir iş modeli devrimi. Maaş bordrosundan telif hakkına, üniformadan imzaya giden üç kuşaklık bir yol.

Hikayeye Mozart'a atılan tekmeden altmış yıl önce, Leipzig şehrinde başlayalım. Karşınızda Johann Sebastian Bach. Bugün adı klasik müzikle neredeyse eş anlamlı. Ama 1723 yılında Leipzig belediye meclisi onu işe alırken tutanaklara düşülen not özetle şu: en iyi adayları alamadık, vasat olanla idare edeceğiz. Evet, yanlış duymadınız. Bach o işe üçüncü tercih olarak girdi.

Peki neydi bu iş? Şehrin kilise müziği müdürlüğü. Ama şu detaya dikkat edin: Bach'ın işvereni kilise bile değildi, belediye meclisiydi. Bach bir devlet memuruydu arkadaşlar. Sözleşmesinde neler var neler. Her pazar ayini için müzik yazacak. Okulda çocuklara şan dersi verecek. Hatta Latince dersi verme yükümlülüğü bile vardı; Bach bu maddeyi kendi cebinden para ödeyip başka birine devretti. Düşünsenize, tarihin en büyük bestecisi, dilbilgisi dersinden yırtmak için maaşından kesinti yapıyor.

Ve üretim temposu... İlk yıllarında Bach neredeyse her hafta yeni bir kantat yazdı. Her hafta arkadaşlar. Bugün bir sanatçı pop albümünü üç dört yılda çıkarıyor; Bach her pazar sabahına, o hafta yazılmış, o hafta prova edilmiş yepyeni bir eserle çıkıyordu. Şu an arkada çalan eser de o haftalık siparişlerden biri. Sipariş kelimesini bilerek kullanıyorum, çünkü kimse ona "içinden geleni yaz" demiyordu. Takvim neyse, ayin neyse, o yazılıyordu. Deha, mesai saatleri içinde çalışıyordu.

Tabii Bach bu düzene sessizce boyun eğen biri değildi. Meclisle sürekli kavga etti. Daha iyi müzisyenler istedi, daha fazla bütçe istedi, kendisine karışılmamasını istedi. Kavga ettiği müzisyenleri sokakta sopayla kovaladı. Meclis tutanaklarında Bach hakkında düşülmüş bir yorum var ki, hayatının özeti gibi: "ıslah olmaz." 1730 tarihli tutanakta duruyor. Ama bakın, ıslah olmaz dediler ama işten atamadılar. Bach da istifa edemedi. Sistem buydu: iki tarafın da birbirinden memnun olmadığı, ama kimsenin kapıyı çarpıp gidemediği bir ömürlük zorla nikah.

Bach 1750'de öldüğünde Avrupa ne kaybettiğinin farkında mıydı? Değildi arkadaşlar. Ölüm ilanları ondan öncelikle usta bir orgcu olarak bahsetti. Çalgıcı olarak yani. Besteleri modası geçmiş bulunuyordu; yeni kuşak daha sade, daha zarif bir tarza geçmişti bile. Ve burada hikayenin bugün az bilinen bir kahramanı devreye giriyor: oğlu Carl Philipp Emanuel Bach.

Şimdi size garip gelecek ama 1780'lerde birine "büyük Bach" deseniz, aklına gelen kişi Johann Sebastian değil, Carl Philipp Emanuel olurdu. Oğul, babadan ünlüydü. Prusya kralının sarayında çalmış, sonra Hamburg'un müzik direktörü olmuş, klavye üzerine yazdığı kitap bütün Avrupa'da ders kitabı olmuştu. Rivayete göre Mozart onun için "O babadır, biz de çocuklarıyız" demiş. Ve işte bu ünlü oğul, kendi parlak kariyerinin ortasında, kendisinden başka kimsenin umursamadığı bir işe ömür verdi: babasının el yazmalarını korudu. Notaları topladı, sakladı, hatta babasının ölüm ilanını bizzat kaleme aldı. Babası tarihe karışmasın diye nöbet tutan bir oğul düşünün. O nöbet olmasaydı, bugün Johann Sebastian Bach diye bir isim bilmiyor olabilirdik.

Nitekim asıl diriliş, Bach'ın ölümünden yetmiş dokuz yıl sonra geldi. 1829'da Felix Mendelssohn adında yirmi yaşında bir besteci, Berlin'de Matta Pasyonu'nu yeniden sahneledi ve Avrupa bir anda dondu kaldı: meğer unuttuğumuz adam buymuş. O akşam seslendirilen notalar, Mendelssohn'un eline Carl Philipp’in koruduğu miras sayesinde gelmişti.

Bach'ın hikayesinden alacağımız şey şu arkadaşlar: sistemin içinde kalırsanız, sistem sizi besler ama sizi tanımlar da. Bizim eskilerin deyişiyle, ne uzarsın ne kısalırsın. Bach'a ömrü boyunca ne olduğu soruldu: memur. Ne yapmak istediği sorulmadı. Peki ya biri çıkıp "ben bu soruya kendim cevap vereceğim" derse?

Şimdi bölümün başındaki tekmeye geri dönebiliriz. Ama önce o tekmenin neden atıldığını anlamamız lazım. Mozart, Salzburg Başpiskoposu Colloredo'nun maaşlı çalışanıydı. Konser sezonu için Viyana'ya getirilmişti ve orada bir şeyi net biçimde görmüştü: bu şehir, yeteneğine para ödemeye hazır insanlarla doluydu. Ama efendisi izin vermiyordu. Kendi konserini veremiyor, kendi öğrencisini alamıyor, davet edildiği soylu evlerine bile gidemiyordu. Ve bir mektubunda, sarayın yemek düzenindeki yerini yazdı babasına. Mozart'ın sofradaki resmi rütbesi neydi biliyor musunuz? Uşakların üstü, aşçıların altı.

Uşakların üstü. Aşçıların altı. Şimdi bölümün başındaki o detay yerine oturuyor değil mi? Mozart'ı kapıdan tekmeleyen Kont Arco'nun unvanı neydi demiştik? Baş mutfak nazırı. Yani Mozart'ı tarihin en meşhur tekmesiyle sokağa atan adam, protokolde aşçılardan sorumlu kişiydi. Sistem, Mozart'a yerini hatırlatmak için en uygun ayağı seçmişti adeta.

İşte Mozart'ın 1781'de yaptığı şeyin büyüklüğü burada. İstifa etti arkadaşlar. Yedek planı olmadan, babasının bütün itirazlarına rağmen, Avrupa'da örneği neredeyse hiç olmayan bir şeye kalkıştı: maaşsız müzisyenliğe. Bugünkü kelimeyle söyleyelim, Mozart tarihin ilk büyük serbest çalışan sanatçısıydı. İlk freelancer. Ve ilk yıllar, bu kumarın muhteşem ödediğini gösterdi.

Ne yaptı Mozart? Bugün gayet normal gelecek bir model kurdu. Abonelik konserleri düzenledi: dinleyiciler sezon başında ödeme yapıyor, Mozart da sezon boyunca kendi eserlerini kendi organizasyonuyla sahneliyordu. 1784'te babasına gururla bir liste gönderdi: yüz yetmiş dört abone. Listede Viyana'nın kaymak tabakası vardı. Ders verdi, nota yayınladı, operalar yazdı. 1784 ile 1786 arası, serbest Mozart'ın altın çağıydı. Piyano konçertolarının en büyükleri, bildiğimiz meşhur eserlerinin çoğu bu üç yılın içine sığdı. Mozart sipariş beklemiyordu artık: kendi talebini yaratıyordu.

Ve şu arkada çalan uvertür var ya, o da bu dönemin ürünü: Figaro'nun Düğünü. Konusuna dikkat edin arkadaşlar: kurnaz bir hizmetkarın, efendisi olan kontu alt etmesini anlatır. Üstelik operanın dayandığı tiyatro oyunu, tehlikeli bulunup yasaklanmış bir metindi. Yani tekmelenen hizmetkar, üç yıl sonra sahneye çıkıp hizmetkarın kontu yendiği bir opera yazdı ve Viyana bunu ayakta alkışladı.

Peki sonra ne oldu? Sonra ekonomi oldu arkadaşlar. 1788'de Avusturya, Osmanlı'yla savaşa girdi. Aristokrasi cepheye ve tasarrufa çekildi, konser hayatı kurudu, aboneler eridi. Serbest çalışanın kaderi budur: piyasa yükselirken herkesten hızlı yükselirsiniz, piyasa düşerken de ilk siz düşersiniz. Mozart borç mektupları yazmaya başladı. Tamamen sefalete düşmedi aslında, sarayın ona bağladığı küçük bir besteci maaşı vardı, işler de yavaş yavaş toparlanıyordu. Ama 1791'in Aralık ayında, otuz beş yaşında, hastalanıp öldüğünde, masasında sadece borç mektupları ve yarım kalmış bir Requiem duruyordu.

Bach'ın son eseri de yarım kalmıştı, Mozart'ın Lacrimosa'sı da. İkisi de nota yazarken öldü. Farkları şuydu: Bach bir memur olarak öldü, Mozart bir girişimci olarak. Biri güvencenin içinde unutuldu, öteki risklerin içinde tükendi.

İşte burada takvime bakmamız lazım. 1791. Mozart'ın gömüldüğü yıl. Aynı yılın Temmuz ayında, Paris'te yüz bin kişi bir cenaze alayına katıldı. Taşınan tabutun içindeki adam on üç yıl önce ölmüştü, ama Fransa onu mezarından çıkarıp ulusal kahramanların gömüldüğü Panthéon'a zafer alayıyla taşıyordu. Aralık ayında bir deha ortak mezara sessizce indirilirken, Temmuz ayında ölü bir yazar kral gibi karşılanıyordu. O yazarın kim olduğunu ve hizmetkarların dünyasını hangi kıvılcımın ateşe verdiğini anlamak için altmış beş yıl geriye, başka bir dayak sahnesine gitmemiz gerekiyor. Kısa bir ara verelim, dönüşte Paris'teyiz.

Yıl 1726, yer Paris. Karşımızda otuz bir yaşında bir yazar: François-Marie Arouet (fransua mari arue). Ama bu adı kimse kullanmıyor, çünkü kendisi bir marka yaratmış bile: Voltaire. Burjuva bir noterin oğlu bu genç, zekasıyla, kalemiyle, kıvrak diliyle Paris aristokrasisinin bütün salonlarına girmiş durumda. Düklerle yemek yiyor, prenseslerle şakalaşıyor. Ve genç Voltaire samimi olarak inanıyor ki bu insanlar onun dostu. Yeteneğinin, sınıf duvarını erittiğini sanıyor.

Bir akşam bir tiyatroda, soylu bir beyefendiyle, Şövalye Rohan-Chabot'la (rohan-şabo) laf dalaşına giriyor. Şövalye, Voltaire'in uydurma adıyla alay ediyor:

Rohan: Mösyö Voltaire mi, Mösyö Arouet mi? Gerçek adınız ne sizin sahi?

Voltaire'in cevabı rivayetlerde birkaç farklı biçimde aktarılıyor ama özü şu:

Voltaire: Benim soyadım benimle başlıyor MÖSYÖ. Görünen o ki, sizin soyadınız sizinle bitiyor.

Salon buz kesiyor arkadaşlar. burjuvanın biri, bir Rohan'a, Fransa'nın en eski hanedanlarından birinin üyesine, işe yaramaz bir soysuz olduğunu söyledi. Şövalyenin cevabı birkaç gün sonra geldi. Voltaire bir akşam yemeğindeyken aşağı çağrıldı; sokakta Rohan'ın uşakları çevirdi onu ve efendileri arabasının penceresinden izlerken Voltaire'i sopalarla dövdüler. Rivayete göre Rohan uşaklarına tek bir talimat vermiş: "Kafasına vurmayın, oradan hala iyi şeyler çıkabilir."

Peki Voltaire'in soylu dostları ne yaptı dersiniz? Hiçbir şey arkadaşlar. Hiçbir şey. Yemeğinde misafir olduğu dük, şikayetçi olmayı reddetti. Salonlar bir anda sağırlaştı. Hatta olayı gayet komik buldular: yazarın teki dayak yemiş, ne var bunda? Voltaire düello talep edince asıl skandal o oldu; bir noter oğlunun bir Rohan'a kılıç çekmesi düşünülemezdi bile. Ve düello talebinin cezası olarak Bastille zindanına kapatılan, dövülen yine Voltaire’in kendisi oldu. Dayağı yiyen hapse girdi, dayağı attıran operaya gitmeye devam etti. Eski düzenin adalet anlayışı tam olarak buydu.

Voltaire hapisten bir şartla çıktı: sürgün. İngiltere'ye gitti ve orada kafası allak bullak oldu. Gördüğü ülkede yazarlar hapse değil parlamentoya giriyordu, Newton bir bilim insanı olarak krallar gibi gömülmüştü. Voltaire bu gözlemlerini uzun uzun yazdı. Fransa'da kitapları yasaklandı, cellat tarafından halka açık bir şekilde yakıldı. Ama arkadaşlar, kitap yakmanın tarihte genelde tek bir sonucu olur: satışları patlatmak. Yasak kopyalar elden ele dolaştı. Fransa'nın okuyan sınıfı, kendi düzenine dışarıdan bakmayı Voltaire'den öğrendi.

Voltaire 1778'de öldü. Fransız devrimini görmedi. Bastille'in yıkılışına daha on bir yıl vardı. Ama devrimi yapacak kuşak, onun kitaplarıyla büyümüştü. Ve 1791'de o kuşak, Voltaire'in naaşını Panthéon'a taşırken, onu sopayla dövdüren Fransız aristokratları ya sürgündeydi ya da çok daha karanlık bir sona gitmişti. Onu sopalatan, dövdükten sonra gülen, adalet talebini hapisle cevaplayan o dünyayı, Voltaire okuyarak büyüyen nesil bitirdi. Tiyatrodaki o cümle, Voltaire'in kendi bilebileceğinden çok daha doğru çıktı. Bugün Rohan-Chabot adını sadece bir dipnot olarak anıyoruz: Voltaire'i bir zamanlar dövdüren adam. Sadece kehanetinin tutmasını görmeye Voltaire'in ömrü yetmedi.

Devrim, sanat tarihi açısından da bir kırılmaydı arkadaşlar. Saraylar ve kiliseler yani bin yıllık iki büyük işveren sarsılırken, yeni bir işveren doğuyordu: halk. Konser bileti alan, nota satın alan, evine piyano koyan, gazetede eleştiri okuyan bir orta sınıf. Nota yayıncılığı patlıyordu, piyano üretimi patlıyordu ve en önemlisi, yeni bir fikir dolaşıma giriyordu: deha fikri. Sanatçının bir zanaatkar değil, kural tanımayan, doğaüstü yetenekli, özel bir insan türü olduğu fikri. Artık sahne hazırdı. Tek eksik, o sahneye çıkıp rolü sonuna kadar oynayacak birisiydi.

Mozart'ın ölümünden neredeyse tam bir yıl sonra, 1792'nin Kasım ayında, Bonn'dan Viyana'ya yirmi bir yaşında bir genç geldi. Valizinde birkaç beste, cebinde Bonn soylularının referans mektupları vardı. Adı Ludwig van Beethoven'dı. Ve bu genç adam, Mozart'ın kurduğu serbest sanatçı modelini alıp yaşatacaktı.

Beethoven'ın farkını bir sahneyle anlatayım. Yıl 1806. Beethoven, en büyük destekçilerinden Prens Lichnowsky'nin taşradaki malikanesinde misafir. Malikane o sırada işgalci Fransız subaylarıyla dolu. Prens, akşam yemeğinde misafirlerine hava atmak istiyor ve Beethoven'dan subaylar için piyano çalmasını rica ediyor. Beethoven reddediyor. Prens ısrar ediyor, hatta yarı şaka yarı ciddi ısrarın dozunu artırıyor. Ve Beethoven, bir hizmetkarın asla yapamayacağı bir şey yapıyor: kapıyı çarpıp gecenin içine, sağanak yağmura yürüyor. Kolunun altında da yeni sonatının el yazması var.

O el yazması bugün Paris'te Fransız milli kütüphanesinde duruyor arkadaşlar ve sayfalarının üstünde o gecenin yağmur lekeleri hala görülebiliyor. Eser, Appassionata. Dinlediğiniz şey, bir istifanın ıslak imzası. Ve anlatılana göre Beethoven o gece prense bir not bırakmış. Notun orijinali elimizde yok, bir kopya üzerinden biliyoruz, ama cümle şu: "Prens, siz doğum tesadüfüyle neyseniz osunuz. Bense kendim sayesinde neysem oyum. Prensler binlerce oldu, binlerce de olacak. Ama Beethoven bir tane."

Mozart bunu düşünmüş olabilir. Beethoven yazdı ve yolladı. İşte iki kuşak arasındaki mesafe bu kadar.

Peki bu küstahlık Beethoven'ı bitirdi mi? Tam tersi arkadaşlar, değerini artırdı. Çünkü Beethoven, devrim sonrası doğan o yeni fikrin, deha fikrinin ete kemiğe bürünmüş haliydi ve bunu herkesten önce kendisi biliyordu.

1809'da Viyana'dan ayrılıp başka bir sarayın hizmetine geçme ihtimali doğduğunda, olan şeye bakın: üç soylu, Arşidük Rudolph, Prens Lobkowitz ve Prens Kinsky bir araya gelip Beethoven'a ortak bir sözleşme imzaladılar. Yılda dört bin florin ömür boyu maaş. Karşılığında istenen hizmet? Hiçbir şey. Sözleşmedeki tek şart, Beethoven'ın Viyana'da yaşamaya devam etmesi. Ne Bach gibi kantat siparişi var, ne sofra müziği, ne üniforma. Bach'ın torunlarının dünyasında aristokratlar artık müzisyene emir vermiyor; müzisyenin şehirde kalması için para ödüyordu. Bu belge, tarihin ilk koşulsuz sanatçı bursu sayılabilir.

kaynak: 1809 tarihli maaş sözleşmesi [[link]](https://internet.beethoven.de/en/exhibition/beethovens-capital/)

Hikayenin devamı daha da güzel. İki yıl sonra Avusturya ekonomisi çöktü, para reformu maaşın değerini eritti, Prens Kinsky de attan düşüp öldü. Ne yaptı Beethoven? Boyun mu eğdi? Hayır arkadaşlar, prenslerini mahkemeye verdi. Kinsky'nin varislerine ve Lobkowitz'e karşı hukuk mücadelesi başlattı ve kazandı; maaşı yeni kurdan ödenmeye devam etti. Bir düşünün: Bach'ın işvereni ona "ıslah olmaz" diye tutanak tutuyordu. Beethoven'ın işverenleri, onunla mahkemede karşılaşıyordu. Ve kaybediyordu.

Beethoven'ın bağımsızlığı sadece parayla ilgili de değildi; kimin adını taşıyacağına da kendisi karar veriyordu. Üçüncü senfonisini devrimin çocuğu olarak gördüğü Napolyon Bonaparte'a adamıştı. Sonra Napolyon'un kendini imparator ilan ettiği haberi geldi. Öğrencisinin anlattığına göre Beethoven öfkeyle bağırdı, başlık sayfasının olduğu yere yürüdü ve Bonaparte adını öyle bir şiddetle kazıdı ki kağıt delindi. O delik bugün hala orada arkadaşlar, Viyana'da duruyor. Bir hizmetkar, işvereninin adını silemez. Ama sanatçı, bir imparatorun bile adını silebiliyordu.

Şimdi arkadaşlar, bu hikayenin bir de bedeli var ve o bedele gelmeden bölümü kapatmak Beethoven'a haksızlık olur. Çünkü Beethoven bu savaşların hiçbirini sağlıklı biri olarak vermedi. Yirmili yaşlarının sonundan itibaren, başına bir müzisyene olabilecek belki en zalim şey geliyordu: duyma yetisini kaybediyordu.

1802'de, doktorunun tavsiyesiyle dinlenmeye çekildiği Heiligenstadt köyünde, kardeşlerine hiç göndermediği bir mektup yazdı. Mektupta hayatına son vermeyi düşündüğünü, onu alıkoyan tek şeyin sanatı olduğunu itiraf ediyordu. İçindeki bütün müziği dışarı çıkarmadan gidemezdi. Virtüöz piyanist Beethoven sahneden silindikçe, geriye sadece besteci Beethoven kaldı. Ve tarihin en radikal müziklerinden bazılarını, onları hiç duyamayacak bir adam yazdı.

7 Mayıs 1824. Dokuzuncu Senfoni'nin prömiyeri. Beethoven artık neredeyse hiçbir şey duymuyor ama sahnede, orkestranın yanında duruyor, partitürden tempoları işaret ediyor. Eser bitiyor. Salon çılgına dönüyor. Ve Beethoven... arkası dönük olduğu için bunu bilmiyor arkadaşlar. Kendi müziğinin kopardığı fırtınanın ortasında, sessizliğin içinde duruyor. Anlatılana göre solistlerden Caroline Unger yaklaşıp onu kolundan tutuyor ve yüzünü seyirciye çeviriyor.

Duyamadığı alkışı gördü Beethoven. Beş kez selamlandı o akşam; imparatorlar için bile üç selamın adet olduğu bir şehirde. Bach'a memur, Mozart'a hizmetkar diyen dünya, sahnedeki sağır adamı görebilmek için ayağa kalkmıştı.

Peki bu üç kuşaklık inadın, bize mirası ne? Mozart'ın abonelik listesi, Beethoven'ın telif kavgaları, nota satışları, bilet gişeleri... Bunlar, bugün bizim sanata ulaşma şeklimizin ilk tuğlaları. Sanatçı efendisinden koptuğu anda, ürettiği şeyin saray duvarları arasında kalma zorunluluğu da bitti. Sofra müziği, herkesin sofrasına girdi. Bugün milyarlarca insanın cebine yayın yapan Spotify’ın, YouTube’un ilk aboneleri, bir bakıma Mozart'ın babasına gururla gönderdiği o yüz yetmiş dört kişilik listedeydi.

Beethoven'ın yazdığı ama duyamadığı şu an çalan tema, bugün milyonlarca insanın ezbere bildiği bir melodi. Kimsenin malı değil, herkesin. Umarım saraya gitmenize gerek kalmadan bir şarkı açıp, siz de bu mirastan payınızı alabilirsiniz.