Kategoriler
Bilim Uzay

Büyük Astronomik Keşif: Evrenin Hımlayan Sesi

3 gün önce, 29 Haziran’da 2023’ün en önemli astronomik keşfi açıklandı. Şu anda bütün astronomi ve fizik dünyası yeni paylaşılan bu keşfi konuşuyor. Ben de canlı yayında izledim ama herhangi bir yanlış yapmamak için canlı olarak aktarmayı tercih etmedim. Onun yerine sizlere bu videoyu hazırlayarak, astronomiyle ilgili olmayan kişileri bile heyecanlandırabilecek bu keşfi tane tane anlatmaya çalışacağım. 

Taa Einstein’dan bu yana evrenle ilgili bir şeylerden şüpheleniyoruz. Gravitasyonel dalgalar! “Gravitation” kelimesini yer çekimi şeklinde dümdüz çevirmek istemiyorum onun için çekim, kütle çekimi, cazibe gibi pek çok anlamı da içinde barındıran “gravitasyonel” demeye devam edeceğim. İşte evren tümüyle gravitasyonel dalgalanmalarla dolu. Uzay-zaman kumaşının kendisi dalgalanıyor. Buna da “gravitasyonel dalga arkaplanı” deniyor. Diyorum ama şunu da hemen belirteyim, çok yeni bir alan bu. Bilim insanı olmak isteyip de hangi konuda çalışayım diye düşünüyorsanız aklınızda bulunsun. DEVAMI ▷

Kategoriler
Tasarım Teknoloji

Titanik’e dalan denizaltıya ne oldu?

Titanik gemisinin batığını görmek üzere yola çıkan bir denizaltı kayboldu. Biletleri 250.000 USD’a satılan ve içinde 5 kişiyi taşıyan denizaltıyı kurtarma çalışmaları ben bu videoyu hazırlanırken hala devam ediyordu. 

Kanada’nın New Foundland adasından yola çıkan ekibi taşıyan denizaltı geçtiğimiz Pazar günü dalış yaptıktan 1 saat 45 dakika sonra onunla iletişim kesildi. Bunun üzerine ABD sahil güvenlik ekipleri ve Kanada’dan kalkan gemilerle bir kurtarma operasyonu başladı. Uçakların da katıldığı bu operasyonda denizin altını dinleyen özel mikrofonlar yerleştiriliyor. Şamandıralara bağlı bu mikrofonlardan bazıları pasif dinleme yaparken, bazıları da denizin altına sonar sinyaller yani “ping”ler göndererek onların yansımasını aktif olarak izleyip deniz altındaki nesneleri konumlandırmaya çalışıyor.  DEVAMI ▷

Kategoriler
Gelecek Teknoloji

Sanal gerçekliğin geleceği, Apple Vision Pro hakkındaki düşüncelerim

Apple çok uzun zamandır beklenen artırılmış gerçeklik gözlüğünü nihayet tanıttı. Herhalde duymayan kalmamıştır. Peki bu lansman teknoloji dünyası için ne anlama geliyor? Neredeyse 30 yıldır bir türlü ana akım haline gelemeyen sanal gerçeklik sektörü nihayet rahat bir nefes mi alacak yoksa çok büyük bir fiyasko mu yaşanacak? Fiyatına bakılırsa ikinci seçenek çok daha yakınmış gibi gözüküyor: $3500. Hani Türk Lirasına çevirme işine hiç girmiyorum, çünkü 2024’ün başlarında önce sadece ABD’de satışa çıkacak gözlük ama bu fiyat burası için bile dudak uçuklatıcı.  DEVAMI ▷

Kategoriler
Bilim

Dört Renk Teoremi

Bu haritada kaç renk var? 

Aslında ipucunu sorunun içine renklerle yerleştirdim. Dört renk var: Sarı, Kırmızı, Mavi ve Yeşil. Fakat haritanın tek özelliği bu değil. Hiçbir komşu iki ülke aynı renkte değil. Olsaydı birbirine karışırdı.  Demek ki Dünya ülkelerini birbirinden ayırmak için en az dört renk kullanmamız gerekiyor. Ben daha da ileri giderek şöyle bir iddia da bulunacağım. 4’ten fazla renge ihtiyacımız yok.

Dünyayı renklendirmek için dörtten fazla renk gerekmez! Daha da ileriye gideceğim ve diyeceğim ki… Sadece dünyayı değil, herhangi bir haritayı renklendirmek için dörtten fazla renk gerekmez. Düzlemsel olmak kaydıyla hangi haritayı boyarsanız boyayın, sadece dört renk yeterli. Sadece dört rengi kullanarak, bribrinine bitişik bölgelerin aynı renkte olmamasını sağlayabilirsiniz. İlla Dünya ve ülkeleri haritası olması gerekmiyor. ABD’nin eyaletleri haritasını açın. Dört renk seçin ve boyamaya başlayın.  Hiçbir renk birbirine dokunmayacak, göreceksiniz. İngiltere’nin ilçelerini, “county”lerini boyamak için dört renk seçin. Yeterli olacak, göreceksiniz. Hiçbir renk birbirine dokunmadan boyayabileceksiniz. Aslına bakarsanız tam da bu haritayı boyarken keşfedilmiş bu fikir. Ta 1850’li yıllarda bir botanikçi ve matematikçi olan Francis Guthrie bu haritayı boyarken fark etmiş dört rengin yeterli olduğunu… Kardeşiyle birlikte dönemin meşhur matematikçisi De Morgan’a mektup yazmışlar. Bugün bir öğrencim henüz bilmediğim bir konu hakkında ona bir neden vermemi istedi. Bir şekil herhangi bir şekilde bölünmüşse ve bölmeler farklı renkteyse, dört renk yeterli ama daha fazlası gerekmez.Bu dört rengin istendiği durum aşağıdadır. Beş ve daha fazlası için sorgu icad edilemez… DEVAMI ▷

Kategoriler
Teknoloji

Biri bizi gözetliyor!

(Telefon konuşması)

  • Ya ben de yeni hoparlör almayı düşünüyorum ama hangi modeli alsam bir türlü karar veremedim. Senin önerdiğin bir şeyler var mı?
  • (Telefondan) Tabii, abi bak. Sana şu yeni çıkan…

(Bilgisayardan yapılan “en iyi kablosuz hoparlörler” araması. Gelen sonuçlar. Masada hareket eden fare ve ekranda hareket eden imleç.)

(Televizyondan Yüzüklerin Efendisi filmindeki Sting sahnesi izlenirken…)

Yoksa… Büyük birader gerçekten var mı? Bir makine tarafından izleniyor muyum? Hiç şüpheniz olmasın!

Artık her birimizin iki hikayesi var: Biri kendi anlattığımız hikaye. Aynaya baktığımızda kendimizde neyi görüyorsak onun hikayesini anlatıyoruz. Kendi kimliğimiz. DEVAMI ▷

Kategoriler
Bilim Felsefe

Bilmek… Ne işimize yarayacak?

Pi sayısı ne işimize yarayacak?

Sahi ne işimize yarayacak bu Pi sayısı? Ya da bu tuhaf trigonometri formülleri? Ya da ne bileyim adını sanını belki de bir daha duymayacağımız garip teoremler? Mr. Finch birazdan ne işe yaradığını göstererek, ucu açık bir çek uzatacak. Fakat ben size bu açık çekle neler yapılabileceğine dair birkaç şey göstermek istiyorum.

1857 yılında Altın Gemisi olarak da bilinen SS Central America, içerisindeki yüzlerce yolcusu ve mürettabatıyla kayıplara karıştı. Kasırga sonrası batan bu geminin nerede olduğunu bulmak için büyük bir arayışa girildi. Çünkü gemi şu anki değeriyle 750 milyon dolarlık altın taşıyordu. Fakat geminin enkazı asla bulunamadı. DEVAMI ▷